Czy można przenieść pracownika na inne stanowisko?

Pracownik utracił uprawnienia konieczne do wykonywania zawodu. Czy pracodawca może zastosować inny rodzaj odpowiedzialności niż wypowiedzenie umowy o pracę, np. czy może go przenieść do innej pracy?

TAK. Pracodawca zawsze może przenieść pracownika do innej pracy, jeśli ten utracił kwalifikacje niezbędne do jej wykonywania. To od niego zależy, czy zastosuje ostrzejszy środek w postaci wypowiedzenia umowy, czy też przeniesie go do innej pracy.

Kodeks pracy nie definiuje pojęcia uprawnienia do wykonywania pracy, częściej posługuje się określeniem kwalifikacje zawodowe. Kwalifikacje oznaczać mogą formalne wykształcenie pracownika, jak i posiadane przez niego faktyczne lub praktyczne umiejętności. W art. 52 par. 1 pkt 3 k.p. chodzi o formalne upoważnienie do wykonywania określonego zawodu (np. kierowcy). Będą to takie uprawnienia zawodowe, których posiadanie umożliwiło zatrudnienie pracownika na danym stanowisku. Ich utrata powoduje, że dalsze zatrudnienie pracownika na tym stanowisku nie ma racji bytu.

Konsekwencje utraty uprawnień, czyli rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia albo właśnie dokonanie wypowiedzenia zmieniającego, uzależnione są od możliwości przypisania winy pracownikowi.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Niezawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do jej wykonywania może skutkować wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy nawet podlegającemu szczególnej ochronie pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, któremu okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (wyrok SN z 6 października 1998 r., I PKN 368/98).

Utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku może być podstawą rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, wówczas gdy pracownik zostanie pozbawiony tych uprawnień z własnej winy, wskutek naruszenia obowiązków pracowniczych, dopuszczenia się wykroczenia lub przestępstwa. Konieczne jest przy tym istnienie uprzedniego orzeczenia lub decyzji właściwego organu dotyczącego stwierdzenia utraty uprawnień potrzebnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Sąd Najwyższy w przytoczonym wyroku uznał, iż zatrzymanie prawa jazdy nie jest utratą uprawnień koniecznych do wykonywania pracy kierowcy samochodowego nawet w przypadku zatrudnienia w jednostce, w której dominuje transport samochodowy. Zatrzymanie prawa jazdy kierowcy samochodowego jest swoistym zawieszeniem prawa w wykonywaniu tych obowiązków. Zakład pracy powinien na ten czas powierzyć takiemu pracownikowi (kierowcy) inną pracę niż określona w umowie o pracę. Pracodawca, który w opisywanej sytuacji rozwiązuje z kierowcą umowę o pracę bez wypowiedzenia, narusza przepisy prawa pracy, wobec nieistnienia przyczyny uzasadniającej natychmiastowe zwolnienie pracownika. Utrata uprawnień do wykonywania zawodu uzasadnia wypowiedzenie przez pracodawcę warunków pracy i płacy.

Należy podkreślić, że zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania zawodu nie rodzi po stronie pracodawcy obowiązku rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Może on zatem dokonać wypowiedzenia umowy o pracę lub też przesunięcia pracownika na inne stanowisko pracy, do której wykonywania uprawnień nie utracił. Pracownika, który utracił uprawnienia do wykonywania zawodu, np. w wyniku wyroku, pracodawca może zwolnić z pracy w trybie natychmiastowym, a więc praktycznie z dnia na dzień..

PODSTAWA PRAWNA:
Art. 52 par. 1 pkt 3 ustawy y dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Tomasz Tatomir
radca prawny, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy, Oddział Wrocław

źródło: Gazeta Prawna